Thanksgiving is de enige dag van het jaar waarop een heel land aan dezelfde maaltijd gaat zitten. Families reizen er het hele continent voor over, de keukens draaien vanaf de vroege ochtend en 's avonds ligt het halve huis te slapen op de bank. In de kern is het simpel: een oogstmaal en een moment om te zeggen waar je dankbaar voor bent.
Wat is Thanksgiving?
Thanksgiving is een nationale feestdag in de Verenigde Staten en Canada. In de VS valt de dag op de vierde donderdag van november, in 2026 is dat 26 november. Canada viert het op de tweede maandag van oktober, in 2026 op 12 oktober, dichter bij de eigen, vroegere oogst.
De dag draait om een grote familiemaaltijd, maar ook om dankbaarheid: in veel families noemt iedereen aan tafel één ding waar hij dit jaar dankbaar voor is.
Waar komt Thanksgiving vandaan?
Het verhaal dat de meeste Amerikanen op school leren, gaat terug naar 1621. Toen hielden de Engelse kolonisten van de Plymouth-kolonie, de zogeheten Pilgrim Fathers, samen met het Wampanoag-volk een oogstfeest dat drie dagen duurde. Dankfeesten voor de oogst waren in Europa en bij de inheemse volken al een oude gewoonte, maar juist die maaltijd werd het symbool van de feestdag.
Lange tijd bepaalde elke staat zijn eigen datum. In 1863, midden in de Burgeroorlog, riep president Abraham Lincoln een nationale dankdag uit, en in 1941 legde het Congres die vast op de vierde donderdag van november. Canada legde zijn datum in 1957 vast op de tweede maandag van oktober.
De feestdag is niet voor iedereen vrolijk. Voor veel indianen herinnert hij aan het verlies van land en levens dat volgde op de eerste koloniën, en sinds 1970 komen sommigen op dezelfde dag in Plymouth samen voor een Nationale Dag van Rouw.
Hoe wordt Thanksgiving gevierd?
- De maaltijd. Gebraden kalkoen met vulling, aardappelpuree en jus, cranberrysaus, zoete aardappel, sperziebonenovenschotel, maïs en broodjes, gevolgd door pompoentaart en pecantaart. Broodjes kalkoen van de restjes de dag erna zijn een traditie op zich.
- De parade. De Macy's Thanksgiving Day Parade vult sinds 1924 elk jaar de straten van New York met reusachtige ballonnen, en miljoenen mensen kijken op tv.
- American football. Dat hoort bij de dag: de Detroit Lions en de Dallas Cowboys spelen elke Thanksgiving een thuiswedstrijd.
- Het vorkbeen. Twee mensen trekken aan het vorkbeen van de kalkoen, en wie het grootste stuk overhoudt, mag een wens doen.
- Het kalkoenpardon. Sinds 1989 geeft de Amerikaanse president elk jaar een kalkoen "gratie", die de rest van zijn leven op een boerderij mag wonen.
- Friendsgiving. Vrienden die niet naar huis kunnen, houden hun eigen potluckdiner, vaak een dag of twee voor het echte feest.
- Black Friday. De dag na Thanksgiving opent het kerstwinkelseizoen.
Thanksgiving in de rest van de wereld
Ook andere landen danken voor de oogst, alleen niet altijd in november. Liberia viert Thanksgiving op de eerste donderdag van november. In Duitsland versieren kerken hun altaar begin oktober met fruit en brood voor het Erntedankfest. De Japanse Dag van Dank voor de Arbeid op 23 november komt voort uit een eeuwenoud rijstoogstritueel. Het Koreaanse Chuseok en het joodse Loofhuttenfeest zijn herfstige oogstfeesten rond familie en eten. In Nederland houden veel protestantse kerken op de eerste woensdag van november de dankdag voor gewas en arbeid.
Spellen die de dag leuk maken
Thanksgiving kent veel wachten: op de kalkoen, op de taart en op iedereen die weer wakker moet worden. Spellen vullen die tijd en brengen de kindertafel en de volwassenen samen.
- Voetbal in de tuin voor het eten, voor wie nog kan rennen.
- Bordspellen en kaartspellen na het eten.
- Een dankbaarheidspot. Iedereen schrijft op een briefje waar hij dankbaar voor is, en de briefjes worden bij het toetje voorgelezen.
- Thanksgiving-bingo. Bingo past bij de dag omdat het voor alle leeftijden tegelijk werkt. Opa en oma kennen het, kinderen kunnen met een beetje hulp meedoen en niemand hoeft regels te leren.
Drie soorten bingo werken extra goed:
- Thanksgiving-woordbingo. In elk vakje staat een woord van de dag, en de spelleider leest de woorden een voor een voor.
- Dankbaarheidsbingo. De vakjes zijn vragen zoals "iemand die je dit jaar heeft geholpen" of "eten waar je dankbaar voor bent". Als een vakje wordt omgeroepen, vertelt de speler zijn antwoord voordat hij het afstreept.
- Voorspellingsbingo aan tafel. Elke gast vult een lege kaart met dingen die volgens hem gaan gebeuren: "opa valt in slaap op de bank", "iemand vraagt naar het wifi-wachtwoord", "de hond krijgt een stukje kalkoen". Wie als eerste vijf op een rij heeft, wint.
Leraren gebruiken hetzelfde idee in Engelse lessen over de hele wereld. Woordbingo met Thanksgivingwoorden is een klassieker, vooral als de leraar een omschrijving voorleest en de klas het juiste woord moet vinden.
Een Thanksgiving-woordenlijst om mee te beginnen
Kalkoen, vulling, jus, cranberrysaus, pompoentaart, pecantaart, aardappelpuree, zoete aardappel, maïs, broodjes, appelcider, oogst, herfstbladeren, familie, dankbaarheid, tafelgebed, parade, American football, vorkbeen, restjes, dutje op de bank, taart als ontbijt, Friendsgiving, Black Friday.
Dat zijn 24 woorden, precies genoeg voor een 5×5-kaart met een vrij vakje in het midden. Je kunt met deze lijst woordbingokaarten printen, waarbij elke kaart anders gehusseld is, of lege bingokaarten uitdelen voor het voorspellingsspel. De achtergrond "Verenigde Staten" in de generator past bij de dag, en één kaart per pagina geeft kleine kinderen ruimte om te schrijven.